خبرگزاری مهر - گروه استانها: لرستان، به عنوان دروازه غرب و پیوندگاه کریدور شمال به جنوب کشور، در شامگاه ۱۹ فروردین ماه ۱۴۰۵ صحنه جنگ دشمن آمریکایی صهیونی و حمله علیه زیرساختهای این استان شد.
دشمن که در میدان نظامی پاسخ کوبنده خود را دریافت کرده بود، با استیصال تمام، تیرهای زهرآلود و جنایتکارانه خود را به سمت شریانهای حیاتی این استان نشانه رفت.
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که در عملیات تجاوزکارانه هوایی، آزادراه خرمآباد - بروجرد (آزادراه شهید بروجردی) و آزادراه خرمآباد - پل زال، به عنوان دو مسیر اصلی ارتباطی غرب کشور، مورد اصابت قرار گرفتند.
اما در این میدان نابرابر، آنچه موجب تمجید است؛ سرعت پاسخ دستگاههای اجرایی و عمرانی استان بود؛ پاسخی که نشان داد «مدیریت بحران» و ترمیم زیرساخت در ایران به یک توانمندی بومی و چابک تبدیل شده است.
انسداد شریانهای حیاتی
ساعات ابتدایی بامداد ۱۹ فروردین ۱۴۰۵، زمانی که خبر انسداد آزادراههای خرمآباد – بروجرد و خرمآباد – پل زال منتشر شد، بسیاری از شهروندان و فعالان حوزه حملونقل وضعیت تردد در یکی از مهمترین کریدورهای کشور را دنبال کردند.
این دو محور، بهعنوان بخشی از شریان ارتباطی شمال به جنوب، نقش حیاتی در جابهجایی کالا و مسافر دارند و هرگونه اختلال در آنها میتواند زنجیره تأمین و رفتوآمد منطقهای را دچار مشکل کند.
در همان ساعات اولیه، معاون عمرانی استانداری لرستان با اعلام انسداد این مسیرها، از تعیین مسیرهای جایگزین خبر داد. به گفته او، برای خودروهای سبک، مسیر قدیم خرمآباد – پلدختر و برای خودروهای سنگین، محور خرمآباد – کوهدشت بهعنوان مسیرهای جایگزین تعریف شد.
او در بازتعریف این وضعیت تأکید کرد: اولویت نخست ما در همان ساعات ابتدایی، مدیریت ترافیک و جلوگیری از مشکلات بعدی بود. به همین دلیل، بلافاصله مسیرهای جایگزین معرفی و اطلاعرسانی شد تا جریان عبور و مرور کاملاً متوقف نشود.
این واکنش سریع، نشاندهنده وجود یک ساختار مدیریت بحران فعال در سطح استان بود که توانست در لحظه، از تشدید تبعات انسداد جلوگیری کند.
مدیریت بحران در میدان؛ از تصمیم تا اقدام
بررسی روند تحولات نشان میدهد که فاصله میان وقوع حادثه تا آغاز عملیات بازسازی، بسیار کوتاه بوده است. مسئولان استانی و ملی تقریباً بلافاصله پس از وقوع حملات، در محل حاضر شدند و تصمیمگیریها بهصورت میدانی انجام شد.
استاندار لرستان با اشاره به زمان وقوع حمله، روایت میکند: حمله در ساعات اولیه بامداد رخ داد، اما همان لحظه هماهنگی با وزارت راه انجام شد و دستورات لازم صادر شد. هیچ وقفهای در شروع عملیات ایجاد نشد.
این حضور میدانی و تصمیمگیری فوری، یکی دیگر از عوامل کلیدی در کاهش زمان بازگشایی مسیرها بود.
روایت بازسازی؛ مهندسی در شرایط بحران
یکی از مهمترین نکات در این رویداد، سرعت بالای عملیات بازسازی و مرمت بود. طبق اعلام مسئولان، برخی از بخشهای آسیبدیده در کمتر از ۲۴ تا ۳۶ ساعت به چرخه بهرهبرداری بازگشتند.
معاون وزیر راه و شهرسازی عصر پنجشنبه در حاشیه سفر به لرستان در توضیح این روند به خبرنگار مهر میگوید: در برخی نقاط، زیرساختها بهطور کامل تخریب شده بود، اما تیمهای فنی با طراحی مسیرهای موقت و اجرای سریع عملیات، اجازه ندادند انسداد طولانیمدت ایجاد شود.
او با تأکید بر توان داخلی کشور افزود: این زیرساختها حاصل دانش و توان مهندسان ایرانی است و همانطور که ساخته شده، میتواند در کوتاهترین زمان بازسازی شود. تجربه این عملیات نشان داد که ظرفیت فنی کشور در شرایط بحرانی کاملاً پاسخگو است.
نمونه بارز این موضوع، بازسازی بخشهایی از آزادراه خرمآباد – پل زال بود که در چندین نقطه آسیب دیده بود. با این حال، با اجرای راهکارهای موقت مانند لولهگذاری، خاکریزی و ایجاد مسیرهای انحرافی، تردد در کمترین زمان برقرار شد.
بازگشایی مرحلهای؛ از یک مسیر تا احیای کامل شبکه
روند بازگشایی مسیرها بهصورت مرحلهای انجام شد. ابتدا مسیر جنوب به شمال آزادراه خرمآباد – پل زال بازگشایی شد و سپس سایر مسیرها به تدریج به مدار بازگشتند.
تنها ۲۰ ساعت پس از حمله، خبر خوشی از سمت جنوب استان مخابره شد. معاون عمرانی استانداری در تاریخ ۱۹ فروردین اعلام کرد که مسیر جنوب به شمال آزادراه خرمآباد - پل زال که شدیدترین آسیب را دیده بود، زیر بار ترافیک رفته است.
صبح روز بعد (۲۰ فروردین)، تمرکز بر روی آزادراه خرمآباد - بروجرد معطوف شد. مجیدی در بهروزرسانی دیگری خطاب به افکار عمومی گفت: محور شمال به جنوب این آزادراه که ارتباط لرستان به مرکز کشور را ممکن میکند، بازگشایی شد.
ظهر روز پنجشنبه، مهدی مجیدی در جمع خبرنگاران با اشاره به تلاشهای شب گذشته، اظهار داشت: با عزم راسخ و تلاش شبانهروزی نیروهای راهداری و هماهنگی کامل میان تمامی دستگاههای اجرایی، هر دو باند رفت و برگشت آزادراه خرمآباد - بروجرد بازگشایی شد. اکنون تردد در این مسیر به روال عادی و روان خود بازگشته است.
وی در ادامه با اشاره به محور پل زال که عملیات ترمیم روی آن انجام شد، تأکید کرد: حمله دشمن به آزادراه خرمآباد - پل زال، خساراتی را به پستهای برق و روسازی وارد کرد، اما با تمهیدات اندیشیده شده و تلاش میدانی، هماکنون این آزادراه نیز به طور کامل و در هر دو مسیر باز است و مردم میتوانند با خیال راحت تردد کنند.
معاون عمرانی استانداری در اینباره در گفتوگو با مهر توضیح میدهد: ما بازگشایی را بهصورت مرحلهای انجام دادیم تا هم ایمنی حفظ شود و هم تردد بهتدریج به حالت عادی برگردد.
وی میگوید: در ادامه، محور شمال به جنوب آزادراه خرمآباد – بروجرد نیز بازگشایی شد و نهایتاً با تکمیل عملیات، هر دو آزادراه بهطور کامل زیر بار ترافیک رفتند.
او در تشریح این مرحله میگوید: هدف ما این بود که حتی یک مسیر هم بدون برنامه باز نشود. ایمنی کاربران جادهای در اولویت قرار داشت، بنابراین هر مسیر پس از اطمینان از شرایط ایمن، بازگشایی شد.
نقش هماهنگی بیندستگاهی؛ کلید موفقیت عملیات
یکی از مهمترین عوامل موفقیت در این عملیات، هماهنگی میان دستگاههای مختلف بود. از استانداری و وزارت راه گرفته تا راهداری، شرکتهای پیمانکار و نیروهای اجرایی، همگی در یک ساختار هماهنگ عمل کردند.
استاندار لرستان در این خصوص تأکید میکند: آنچه باعث شد این بحران بهسرعت مدیریت شود، همدلی و هماهنگی بین همه دستگاهها بود. هیچ بخشی جدا از دیگری عمل نکرد و همه در یک مسیر مشترک حرکت کردند.
شاهرخی به مهر میگوید: بنده به مردم قول میدهم که هیچ گونه نگرانی نداشته باشند. کار با تمام قدرت در حال پیگیری است. این حملات نه تنها ما را متوقف نکرد، بلکه نشان داد که مسئولان در بخشهای مختلف، پای کار مردم ایستادهاند. ما در پاسخ به این خصم زبون، با قدرت و قوت تمام تلاش میکنیم.
استاندار در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تخریب تونل پونه در آزادراه بروجرد، پیشنهاد جالبی را مطرح میکند: این تونل پنج بار هدف بمباران قرار گرفته است. به نظرم این نماد ایستادگی، شایسته است که به نام «تونل مقاومت» نامگذاری شود.
معاون وزیر راه نیز با اشاره به این هماهنگی گفت: بازگشت سریع این مسیرها به مدار بهرهبرداری، نتیجه کار تیمی و تلاش شبانهروزی مجموعههای مختلف بود. این یک اقدام ملی بود، نه صرفاً استانی.
تحلیل معاون وزیر راه؛ شکست پروژه دشمن
اما دقیقترین تحلیل فنی از این رویداد را هوشنگ بازوند، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور ارائه داد. بازوند که در گفتوگو با خبرنگاران به تشریح ابعاد پنهان این عملیات پرداخت و اظهار داشت: دشمن آمریکایی-صهیونیستی از سر استیصال و ناتوانی در میدان نبرد، پا به عرصه تخریب زیرساختها گذاشته است. اما دشمن یک نکته اساسی را فراموش کرده است: زیرساختها فقط بتن و آهن نیستند؛ زیرساختها تجلی اراده، دانش و توانمندی یک ملت هستند. شما میتوانید بتن را بمباران کنید، اما هرگز نمیتوانید اراده و دانش مردم ایران را بمباران کنید.
وی با اشاره به سرعت بازسازی، ادامه داد: آزادراه خرمآباد - پل زال را در نظر بگیرید. این محور نه یک بار، بلکه چندین نوبت و در شش نقطه مختلف مورد اصابت قرار گرفت. یک پل دال مسلح در کیلومتر ۵۱ منهدم شد و یک پل طاقی در کیلومتر ۶۴ تخریب گردید. در تونلهای گندمکار، پست برق و ۵۰۰ متر شبکه انتقال برق به کلی از بین رفت. برآورد اولیه خسارت فقط در بخش تجهیزات برقی ۱۸۰ میلیارد تومان است. با این وجود، مسیر جنوب به شمال را در کمتر از ۲۴ ساعت و مسیر شمال به جنوب را ظرف ۳۶ ساعت بازگشایی کردیم.
معاون وزیر راه در خصوص تونل پونه در محور بروجرد نیز خاطرنشان کرد: این تونل که قلب آزادراه شهید بروجردی است، به طور مکرر هدف قرار گرفت. اما نیروهای قرارگاه خاتمالانبیا و راهداری لرستان در یک عملیات جهادی و طی ۱۴ ساعت، انسداد را رفع کردند و ترافیک را به روال عادی بازگرداندند. این یعنی ما برای هر نقطه حساس، طرح واریانت و جایگزین آماده داریم.
بازوند با اشاره به آسیب به فرودگاه خرمآباد هم قول مساعد داد: سیستمهای راداری و ناوبری فرودگاه نیز آسیب دیده است. به محض برآورد دقیق، شرکت فرودگاهها وارد عمل خواهد شد تا حتی یک پرواز نیز دچار لغو نشود.
اهمیت راهبردی محورهای آسیبدیده
آزادراههای خرمآباد – بروجرد و خرمآباد – پل زال، بلکه بخشی از کریدور حیاتی شمال – جنوب کشور محسوب میشوند. این مسیرها نقش مهمی در انتقال کالا از بنادر جنوبی به مناطق مرکزی و شمالی دارند.
به همین دلیل، بازگشایی سریع این مسیرها نهتنها یک اقدام استانی، بلکه یک ضرورت ملی محسوب میشد.
این رویداد، علاوه بر مدیریت یک بحران، بهعنوان یک تجربه ارزشمند برای مواجهه با شرایط مشابه در آینده نیز قابل بررسی است.
در تمام این مدت، یکی از محورهای اصلی پیام مسئولان، اطمینانبخشی به مردم بود. تأکید بر تداوم خدمات و عدم ایجاد اختلال بلندمدت، نقش مهمی در مدیریت افکار عمومی داشت.
این پیام، در کنار اقدامات عملی، باعث شد تا نگرانیها بهسرعت کاهش یابد و اعتماد عمومی حفظ شود.
الگویی از مدیریت جهادی در جنگ رمضان
آنچه در لرستان رخ داد، تنها یک عملیات بازسازی نبود، بلکه نمونهای از مدیریت جهادی، هماهنگی بیندستگاهی و استفاده از ظرفیتهای داخلی در شرایط جنگ تحمیلی دشمن صهیونی آمریکایی بود.
از انسداد دو آزادراه مهم تا بازگشایی کامل آنها در کمتر از ۳۶ ساعت، مسیری طی شد که بدون برنامهریزی دقیق، حضور میدانی مسئولان و تلاش شبانهروزی نیروهای میدانی و اجرایی، ممکن نبود.
این تجربه نشان داد که در مواجهه با مشکلات زیرساختی، سه عامل کلیدی تصمیمگیری سریع و میدانی، هماهنگی کامل بین دستگاهها و اتکا به توان فنی داخلی میتواند تعیینکننده باشد.
لرستان در این آزمون سخت، به کارگاهی برای آموزش «تابآوری در برابر جنگ زیرساختی» تبدیل شد. پیام بازگشایی این جادهها به دشمنان روشن است: هر چقدر هم که زیرساختها را هدف قرار دهید، جادههای ارتباطی ملت ایران همواره باز و استوار خواهد ماند، زیرا این جادهها را نه با بیل و کلنگ، که با ایمان و اراده آبیاری کردهایم.
۰۰:۵۳ - ۱۴۰۵/۰۱/۲۱
نظر شما